Orthopedagogen bestuderen hoe leer- en opvoedingsproblemen bij kinderen zich manifesteren en wat er in de opvoeding en op school moet gebeuren om deze aan te pakken en te behandelen. Zij houden zich bezig met ernstige problemen bij kinderen zoals depressie, angst en agressie, maar ook met opvoedingsproblemen veroorzaakt door bijvoorbeeld chronische ziektes, pedagogische onmacht of mishandeling.
Een belangrijke periode van het leven beleeft een kind op school. Voor een aantal kinderen gaat de schoolloopbaan met horten en stoten. Problemen op school kunnen het gevolg zijn van leer- of gedragsstoornissen zoals dyslexie of hyperactiviteit of van sociaalemotionele factoren, eventueel samenhangend met kindermishandeling of -misbruik of met een gebrek aan pedagogische of didactische kwaliteit.